facebook

Fırsat eşitliği kavramı, kaynaklara ulaşabilme ya da onlardan yararlanma eşitliği olarak tanımlanabilmektedir. Bu yazımızda ele alacağımız eğitimde fırsat eşitliği ise eğitimsel kaynaklara ulaşıp onlardan yararlanabilme eşitliğini ifade eder. Başka bir deyişle demokratik toplumlarda, hiçbir ayrım yapmaksızın herkesin potansiyel ve yeteneklerini en uygun biçimde geliştirmede eğitim hizmetlerinden eşit ölçüde yararlanabilmesi anlamına gelmektedir. Fakat ne yazık ki ülkemizde bu durum bu şekilde işlememekte. Özellikle doğu illerimizde çocuklar eğitim fırsatlarından yeterli düzeyde yararlanamamakta ve zorunlu eğitim sürecini tamamlayamamaktadır. Öğrencilerin eğitim fırsatlarından yeterli seviyede faydalanamamasının sebeplerini ve uzaktan eğitimin eğitimde fırsat eşitliğine katkısını bu yazımızda detaylı bir biçimde inceleyeceğiz.

Öncelikle öğrencilerin eşit fırsatlardan faydalanamamasının sebebini inceleyecek olursak bunun birçok sebebi olmakla birlikte en temel sebepleri ekonomik, coğrafi ve toplumsal etmenlerdir. Ekonomik sebeplerden kısaca bahsedecek olursak ailelerin gelir düzeyi yeterli seviyede olmadığı zaman öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarını karşılamak ve onların yeterli bir seviyede eğitim almasını sağlamak olanaksız hale gelmektedir. Coğrafi etmen faktöründe ise yerleşim düzeni kırsal alanlar olan ailelerin evlerine yakın ortaokul ve lise bulmakta sıkıntı çekmelerinden dolayı öğrencilerin zorunlu okul eğitimini tamamlayamamaktadır. Ele alacağımız son etmen olan toplumsal etmende ise özellikle az gelişmiş ülkelerde kadın eğitiminin erkek eğitimine göre az oranda kalması kadın ve erkek arasındaki eğitim farkının artmasına ve kadın öğrencilerin eğitimlerini tamamlayamamasına sebep olmaktadır. Aynı zamanda geçmiş yıllarda yaşanan ve günümüze kadar tam olarak etkileri geçmemiş olan siyah-beyaz ırk ayrımından dolayı birçok öğrenci eğitim faaliyetlerinden yeterli düzeyde faydalanamamıştır.

Eğitimde fırsat eşitliği kavramını inceledikten sonra bu paragrafta uzaktan eğitimin bu konuya nasıl bir fayda sağlayacağına değineceğiz. Kısaca uzaktan eğitim kavramının tanımını yapacak olursak zamandan ve mekandan tamamen bağımsız bir şekilde öğrencinin ve öğretim üyesinin kampüse gelme zorunluluğu olmaksızın mevcut var olan bilgisayar teknolojileri vasıtası ile tamamen sanal ortamda canlı, görüntülü, sesli olarak derslerin işlendiği, katılımcının istediği zaman bunları tekrar izleyebileceği ve görüntüleyebileceği, günümüz şartlarında eğitim ve öğretimin hızla bilgisayar ortamında geçtiği akılcı, çağdaş, yenilikçi bir eğitim sistemidir. Dolayısıyla 2.paragrafımızda bahsettiğimiz eğitimde fırsat eşitliğini önleyen faktörlerden ekonomik problemin önüne büyük ölçüde geçmektedir. Çünkü günümüzde internet erişimi olan herhangi bir cihaz üzerinden gerekli eğitimler alınabilmektedir. Bir diğer problem olan coğrafi sıkıntılar ise büyük ölçüde çözülecektir. Bunun sebebi ise herhangi bir eğitim noktası olmadığı için öğrencilerin belirli bir mesafeyi katetmesine gerek kalmamaktadır. Eğitimde fırsat eşitliğini engelleyen faktörleri incelerken ele aldığımız son faktör olan toplumsal problemlerin de tıpkı coğrafi etmenler gibi önüne geçilmektedir.

Günümüzde eğitimlerini uzaktan olarak veren okullara örnek verecek olursak Hollanda’da bulunan ve Alman CHE Excellence sıralamasında Avrupa’nın ilk 4 üniversitesinden biri olan okul, klinik, veterinerlik ve epidemiyoloji alanında sağladığı yüksek lisans ve doktora imkânlarıyla tanınmakta olan Utrecht University, İspanya’da bulunan ve İspanyanın en önemli işletme okullarından biri olan Online Business School ve son olarak ülkemizde bulunan Bahçeşehir Üniversitesi uzaktan eğitim alanında aktif rol oynayan okullara örnek verilebilir. İnternet üzerinde de bu alanda hizmet veren birçok internet sayfası mevcuttur. Bu internet sayfalarından birisi olan Edumi.com alanında uzman, deneyimli eğitmenler tarafından, online olarak harika ses ve görüntü kalitesiyle bir çok alanda eğitim imkanı sunan bir internet sayfasıdır. Bu internet sitesi üzerinden ders saatini ve eğitmeni seçip eğitim alınabilmektedir. Birçok alanda uzaktan eğitim veren bu site üzerinden uzaktan eğitimleri gerçekleştirip eğitimde fırsat eşitliğini engelleyen faktörlerden sıyrılabilirsiniz. Ahmet Berk İNÇOĞLU