facebook

Günümüz dünyası teknoloji üzerine inşa edilmekte olan, teknolojinin hayatımızın olmazsa olmazı haline geldiği, Endüstri 4.0’ı yani bilgisayar devrimini geride bırakıp, Endüstri 5.0’a yani internet, yapay zeka, arttırılmış gerçeklik gibi kavramların olduğu bir döneme girmekte olduğumuz bir dünyadır. Artık hayatımızın ve temel ihtiyaçlarımızın her birinde teknolojiye başvuruyoruz veya teknolojiden destek alıyoruz. Yemek yemek, sağlık, barınma gibi ihtiyaçlarımızda teknolojiye başvuruyoruz. Temel ihtiyaçlarımızı karşılarken aynı zamanda günlük hayatın yorgunluğundan ve stresinden kaçmak için eğlenmek istiyoruz. Eğlenmek için başvurduğumuz yollardan en önemlisi de teknoloji-temelli oyunlar ve uygulamalardır.

Oyun oynamak, bizim bebekliğimizden itibaren başlıyor. Bebekleri incelediğiniz zaman ellerine bir oyuncak alıp sağa sola sallarlar ve gülümserler. Biraz daha büyüdükten sonra, -yani çocukluğumuza geçtiğimiz zaman- sokaklarda saklambaç vs. oyunlar oynarız. Daha da büyüdüğümüzde ise artık futbol, basketbol, hentbol, voleybol, yüzme gibi sportif oyunlara geçiş yapmaktayız. Oyunlar artık sokaklardan ve oyuncaklardan içinde her şeyi barındırabilen teknolojilere geçtiler ve bu teknolojiler git gide evrimleştiler. Önce atariler ve tetrisler vardı daha sonra bunlar hızla gelişerek yerlerini bilgisayar ve mobil cihazlara taşındılar. Eski teknolojiler için bu kaçınılmaz bir sondu. Çünkü bilgisayar ve mobil cihazlar hem daha hızlı ve daha gelişmiş grafiklere sahip, hem de içlerinde birçok oyunu barındırabiliyordu.

Oyunların bilgisayar ve mobil cihazlara taşınması aslında birçok avantajı ve dezavantajı beraberinde getirdi. Çünkü biz yetişkinler, bunların başında daha fazla vakit geçirmeye başladık ve çocuklarımız ise dünyaya gözlerini açtıktan itibaren bizi örnek aldıkları için onlar da ellerimizdeki cihazları daha fazla merak etmeye başladı. Mobil cihazlardaki oyunlar ne kadar güzel olsa da bazı tür oyunlar, (korku oyunları ve şiddet oyunları gibi) çocukların ruh sağlığının gelişimi açısından zararlı olabiliyor. Aynı zamanda, çocuklar açısından mobil cihazlardaki oyunların bağımlılık yarattığı gözlemlenmiştir. Lakin, yine bu araştırmalara bakılarak söylenebilir ki bağımlı kişi olarak sınıflandırılan insanların, hayatlarının diğer alanlarında çok başarılı ve yüksek ölçüde zeki oldukları bulunmuştur. (Haris,2001).

Çocuklar bu kadar bağımlı olmuşken haliyle ebeveynler de endişelenmektedir. Araştırmalara göre ebeveynlere yöneltilen “Çocuklar oyun oynadıktan sonra nasıl tepkiler veriyor?” sorusuna şu şekilde yanıtlar alınmıştır:

Durum Katılıyorum Kararsızım Katılmıyorum
1 - Etkilenmiyor % 47 % 9,8 % 42,3
2 - Oyun karakterlerini taklit ediyor % 59,1 % 12,6 %28,4
3 - Acımasızlaşıyor % 8,8 % 6,5 % 84,7
4 - Huzurlu oluyor % 31,6 % 47,7 % 24,7
5 - Aklı oyunlarda kalıyor % 74,9 % 7,4 % 17,7
6 - Şiddet yanlısı davranışlar sergiliyor. % 20,9 % 11,6 % 67,4

Yani araştırmadan anlaşılacağı üzere, bilgisayar oyunu oynayan çocukların çoğunun bağımlı olduğu tespit edilmiştir. Ebeveynlerin ise ne kadar endişeli olduğunu hepimiz çok iyi biliyoruz. Peki, “Çocuğum çok oyun oynuyor, ne yapmalıyım?” diyorsanız :

1-Sosyal olarak çocuklarımızla daha fazla vakit geçirmeliyiz. 2-Oyuna bağımlı olan çocukların gelişimini daha iyi etkileyebilmek ve sosyalleşmesini sağlayabilmek adına aile içinde masa oyunları oynamalıyız. 3-Çocukların oyunlarla ilişiğini şiddetle birden kesmek yerine zaman sınırları koymalıyız. Böylelikle zaman yönetimi konusunda bir gelişme sağlayabiliriz. Böylelikle, bilgisayar ve mobil cihaz oyunlarının çocuklar için daha zararsız hale geldiğini ve oyunların ve bu cihazların ne kadar faydalı bir etken olduğunu anlayabiliriz.

Ebeveynlerin isyan ettiği bir konuya daha gelelim. "Bu oyunları tasarlayanlar çocuklarımızı düşünmüyor mu?" Dijital oyun tasarımcıları ve oyun dağıtımcıları şiddet, korku vb. oyunlarda her zaman yaş sınırlaması koymaktadır. Dijital oyun tasarımcıları bir oyun yaparken bir kitleye hâkim olmak istemektedir. Mesela korku oyunu sevenler gibi. Aynı şekilde, çocuklar için faydalı oyun yapan dijital oyun tasarımcıları da bulunmaktadır. Çocukların gelişimi için, alfabeyi öğretmek için, hayvanların seslerini öğretmek için yüzlerce oyun bulunmaktadır. Fakat çocuklar için oyun yapan dijital oyun tasarımcılarının bir pedagojik uzmandan destek alması gerekmektedir. Eğer hedeflediği yaş kitlesi çocuklarsa, çocuklara daha iyi nasıl hitabet etmesi gerektiğine pedagojik bir uzmandan destek alarak karar vermelidir.

Çocukların eğitimi için yapılan oyunlar, çocukların gelişimi açısından ve ruh sağlığı açısından büyük önem kazanmaktadır. Aynı zamanda, ebeveynler tarafından çocukların ne oynadığı takip edilmelidir. Eğer siz de dijital oyun geliştiricisi olmak istiyorsanız, edumi.com'dan birebir, online “dijital oyun tasarımı” derslerini alabilirsiniz.