facebook

Bir adres ararken geçmemiz gereken sokağın ismi, bineceğimiz otobüsün numarası, ve saatin kaç olduğu gibi günlük hayat dair en temel meselelerde öğrenme ile ilgili en çok kullandığımız beceri olan okumaya başvururuz. Pek çok noktada bizi sosyal ve kültürel yaşamda canlı kılan diğer bir deyişle hayat damarlarımızdan biri olan okuma eyleminin nasıl gerçekleştiği meselesi dikkate değer bir konudur çünkü buradan hareketle okuma becerisinin hangi yollarla geliştirilebilir olduğu meselesine ulaşılacaktır. Bu noktada sorulması gereken ilk soru gözlerimizin harf şekillerini nasıl anladığı ve bu harfleri anlayabileceğimiz şekilde cümle formlarına nasıl soktuğudur. Bu soruyu bilim adamları iki şekilde yanıtlamaktadır. İlki oldukça karmaşık bir beceri olan okuma eyleminin iki gözümüzün de kelimedeki belirli harflere odaklanarak, ikincisi ise her bir gözün genellikle aynı anda farklı harflere odaklanarak gerçekleştiğidir. Daha yaygın olan ikinci görüşe istinaden, beyin elde edilen iki ayrı görüntüyü birleştirip kelime formatına sokmakta ve anlaşılır hale getirmektedir.Nitekim böylece de sayfalar arasında gezinirken anlık olarak okuma eylemi gerçekleşmektedir. Peki bu noktada daha hızlı okumak ve dolayısıyla da daha hızlı anlamak için neler yaplabilir ?

  Ortalamaya vurulduğunda, bir insan bir dakika içerisinde 250 kelime okuyabilmektedir. Böylelikle de  ortalama bir sayfayı okumanın 1-2 dakika sürdüğü söylenebilir. Ancak bu süreyi daha aza indirlip kelime sayısı arttırıldığında ve verimli bir okuma gerçekleştirildiğinde okuma eyleminden kazanılacak olan fayda paha biçilemez olacaktır. İşte bu verime ulaşmak için yani hızlı ve verimli okuyabilmek adına öncelikle yapmamız gerekenler ve yapmamamız gerekenlerin olduğunun idrakine varmak elzemdir. 

Evvel olarak, yapmamız gerekenlerden başlamak gerekirse, Öncelikle düşük konsantrasyonun sadece hızlı okumaya değil normal okumaya da engel olduğunu belirtmek gerekir. Örneğin, bir şeyler okunurken, gürültü gibi ortamda dikkat dağıtan şeyler olmaması gerekir. Daha doğrusu okuma gerçekleştirilirken dikkat dağıtıcıların en aza indirilmesi gerekir. Okuma eylemi gerçekleştirilirken yapılmaması gerekenler meselesine geldiğimizde öncelikle tekrarlama alışkanlığını yenmek pek lüzumludur.  Pek çok insan okudukları şeyleri içlerinden tekrar ederler ve bu da hızı fazlaca düşürür. Bu nedenle iç ses kontrol altında tutulmalı ve tekrardan kaçınılmalıdır. Bundan kaçınmak için de  tekrar ederken kelime kelime tekrar etmeye göre daha zor olan kelime blokları tekrarıyla çözülebilir.

İkinci olarak ise kelime kelime okumak alışkanlığını kırmak ve cümleyi bloklar halinde okuyup anlamak gerekir çünkü kelimelere teker teker odaklanıldığında, anlatılan konu genellikle kaçırılmaktadır. Diğer bir taraftan ise, verimsiz görüş alanı kullanmak sorunu da hızlı okumayı engelleyen bir başka problemdir. Her bir satırın sonundaki kelimeleri görmek için çevresel görüşlerini kullanmayan okuyucuların birçoğu gene bütüne değil parçaya odaklanmakta ve böylelikle de hızlarını düşürmektedirler. Bu sorunu yenmek için ise okurken bakışları rahatlatmak ve genişletmek gerekir çünkü bakışlar genişletildiğinde kelimeler ayrı birer birim olarak değil bloklar halinde görülmeye başlanır. Son olarak ise metni gereksiz biir şekilde yeniden okuma yani regresyon alışkanlığı da okuma hızını metnin akışını ve yapısını düşürerek, fazlaca baltalamaktadır.

Yapılması gerekenler listesine başladığımızda ise ilk olarak okuma becerilerimizi geliştirmek üzere pratik yapmanın gerekliliğini belirtmek gerekir. Başlangıç için kolay metiler seçileli ve zamanla zorluk derecesi arttırılmalıdır. Diğer bir yandan, okunacak olan metnin yapısını idrak edebilmek için metne bir adım uzaktan bakmak gerekir. Böylelikle de metinde koyu renkle yazılmış kelimeler yahut konu başlıkları ya da yazarın bir konudan diğerine geçtiği noktalar saptanabilir ve beyinde metne dair bir şablon oluşturulur. Bu şablondan sonrası ise keyifli ve hızlı bir okumanın başlangıcı olacaktır.

Son olarak da hızlı okuma konusunda edumi’den ders alabileceğini de hatırlatmak isteriz.

Sezen Sevim