facebook

Ölçülen son değerlere göre Dünya nüfusunu 7 milyar 142 milyon 538 bin 918’dir ve bu değer gün geçtikte daha hızlı bir oranda artmaktadır. Artan nüfus beraberinde birçok problemi de getirmiştir. Bu problemlerin ilk akla geleni nedir diye soracak olursanız cevap iş gücü olacaktır. Bu problemi çözmek için 1. Endüstriyel Devrim olarak adlandırılan Endüstri 1.0 ile 1784 yılında endüstriyel dokuma tezgahları açılarak iş yükü hafifletilmeye başlanmıştır. Bu gelişmeler 1870li yıllarda yerini 2. Endüstriyel Devrim(Endüstri 2.0) ile iş bölümüne dayalı, elektrik enerjili kitlesel üretimin devreye girdiği bir yapıya bırakmıştır. Ardından yazımızın da konusu olan ilk Programmable Logic Controller(PLC) ya da Programlanabilir Mantıksal Denetleyici Modion 084’ün 1969 yılında üretilmesi ile imalatın otomasyonunu ileri safhalara taşıyan elektronik ve bilgi teknolojileri devreye girmiş oldu(Endüstri 3.0). Böylelikle programlama insan hayatında rol almaya başlayıp insan hayatını kolaylaştırmakta önemli rol oynamaya başlamıştır. Bu yazımızda başlangıcı Endüstri 3.0’ın da öncesine dayanan ve Dünya tarafından evrensel dil olarak kabul edilen programlamanın günlük hayatımızda nerelerde yer aldığından ve temelinde programlama yer alan popüler teknolojilerden bahsedeceğiz.

1970’li yıllardan sonra gelişimi büyük bir hızla ve artarak devam eden programlama beraberinde farklı amaçlar için oluşturulmuş birçok programlama dilini getirmiştir. Bu dillerin kimisi günümüzde aktif olarak kullanılmış olsa da bazıları unutulmaya mahkum kalmıştır. Verilen akademik eğitimler, izlenen eğitim politikaları ile mühendislik alanında eğitimlerin kalitesi arttırılmış ve nitelikli mühendisler yetiştirilerek yazılım alanında gelişmeler yaşanmaya devam etmiştir. Gelişen programlama dilleri hayatımızın birçok alanında yer alarak insan hayatını kolaylaştırmaya devam etmiştir.

Programlamanın gelişmesi ile birlikte şekillenen kavramlardan birisi yapay zekadır. Yapay Zeka, insanın öğrenme ve problem çözme gibi zihinsel kabiliyetlerini kopyalayabilen sistemlere verilen isimdir. Bu kavramın oluşumu 17. Yüzyıla kadar ulaşmış olsa da günümüzde aktif rol almaktadır. Yapay zekanın kısaca tarihçesinden bahsedecek olursak 1943 yılında ilk yapay nöron tasarımı ile başlayıp, 1950 yılında Turing’in makalesinin yayınlanmasının ardından farklı düşüncelere bölünen bir yapı almıştır. Turing yayınladığı bu makalede kapalı halde bulunan ve sadece ses ile iletişimin gerçekleşebileceği ortadan 2 ye ayrılmış bir odada sorulan sorulara verilen cevaplara göre odanın içerisindeki sistemin normal insandan fark edilmeyecek şekilde cevaplar vermesini başarı olarak kabul edilebileceğini açıklamıştır. Bir kısım bilim adamı bu görüşü desteklese de bazı bilim  adamları bu görüşe katılmamıştır. Bu makale yapay zeka gelişiminde önemli rol almıştır. 1997 yılında Dünya şampiyonu Kasparov’u satrançta yenen Deep Blue isimli yapay zekanın geliştirmesiyle insanlar yapay zekanın küçümsenmeyecek bir kavram olduğunun farkına varmıştır. 21. Yüzyılda ise özellikle ses tanıma, görüntü işleme, doğal dil işleme, muhakeme alanlarında aktif olarak rol oynayıp insan hayatını kolaylaştırmıştır.

Bahsedeceğimiz bir diğer kavram ise Internet of Things(IOT) ya da Nesnelerin İnterneti olarak adlandırılan teknolojidir. Nesnelerin interneti benzersiz bir şekilde adreslenebilen nesnelerin kendi aralarında oluşturduğu, dünya çapında yaygın bir ağ ve bu ağdaki nesnelerin belirli bir protokol ile birbirleriyle iletişim içinde olmaları olarak tanımlanabilir. Yapılan araştırmalara göre günümüzde yaklaşık 10-11 milyar cihazın internete bağlı olduğu tahmin edilmektedir. Bu sayının 2020 yılına geldiğimizde 50 milyara ulaşacağı tahmin edilmektedir. Günümüzde sık kullanılan bu teknolojinin kullanımı genellikle çevre, tarım, enerji, kamu düzeni ve güvenliği, ulaşım, sağlık alanlarında olmaktadır. Bu alanlara birkaç örnek verecek olursak BigBelly isimli çöp konternırı dolduğu zaman temizlik görevlilerine haber gönderiyor. Konteynırın boyutunun/kapasitesinin değiştirilmesi gibi işlemler; çöp kutularının hareketlilik seviyesini kontrol ederek gerçekleştiriliyor. Bir başka örnek verecek olursak tarım alanında kullanılan Waterbee adıyla geliştirilen akıllı sulama sistemi, sensörler yardımıyla su tüketimini azaltma ve toprağın durumu hakkında bilgi verme konusunda kolaylık sağlıyor. Sistem, topladığı veriyi analiz edip, sulama sisteminin kurulduğu alandaki toprağın ihtiyacına göre sulama işlemini gerçekleştiriyor.

21. yüzyılda kullanılan ve insan hayatını kolaylaştıran bir diğer teknoloji ise bulut depolama teknolojisidir. Bulut teknolojisi (BT) ya da bulut bilişim kendi bünyenizde donanım ve yazılıma yatırım yapmadan verilerinizi Internet’teki çok büyük silolara depolamaya ve bu silolarda mevcut uygulamalar ve programları “kullandığın kadar öde” ilkesine dayanarak kiralamaya verilen addır. BT’de bir ön uç (front end) bir de arka uç (back end) vardır. Ön uç müşterinin bilgisayarıdır. Arka uç ise bulut bilişim sistemini oluşturan bilgisayarlar, sunucular ve veri depolama sistemlerinden meydana gelir. Bu teknoloji sayesinde verilerimizi kendi depolama alanımızı harcamadan depolayabilir, kullanabiliriz. Günümüzde bu teknolojiyi kullanmamıza olanak sağlayan birçok sayıda şirket vardır. Bunlara örnek verecek olursak IBM, Amazon, Google, bu alanda hizmet veren ve yatırım yapan öncü şirketlerdir.

Bu yazımızda 21. yüzyılda kullanılan ve popüler olan teknolojilerden bahsettik. Bu teknolojinin temelinde ilk paragrafımızda bahsettiğimiz gibi programlama yatmaktadır. Gereken programlama dilleri, uygulama geliştirme arayüzleri kullanılarak bu teknolojilerde program geliştirmek mümkün olmaktadır. Dolayısıyla günümüzün teknolojilerinde aktif rol almak isteyen kişiler için evrensel bir dil olan programlama dili çok önemli rol oynamaktadır. Edumi.com alanında uzman, deneyimli eğitmenler tarafından, online olarak harika ses ve görüntü kalitesiyle birçok alanda eğitim imkanı sunan bir internet sayfasıdır. Bu internet sitesi üzerinden ders saatini ve eğitmeni seçip eğitim alınabilmektedir. Bu site üzerinden programlama alanında eğitim alıp günümüz teknolojilerinde söz sahibi olabilirsiniz.

Ahmet Berk İNÇOĞLU